Een boeken-adventkalender

Twee jaar geleden las ik voor het eerst de tweets van ene Claire (@thechesilbeach) die een boeken-adventkalender van haar man had gekregen. Het thema was Backlisted.fm, de podcast die volgens eigen zeggen "leven geeft aan oude boeken".

 https://www.backlisted.fm/

De kerst daarop, die van 2020, was het weer raak: ze kreeg opnieuw stapels boeken. Ik had mijn goede voornemen voor het nieuwe jaar te pakken. Ik zou zelf een adventkalender samenstellen, en daartoe in de komende maanden boeken kopen op www.boekwinkeltjes.nl, in antiquariaten en kringloopwinkels. 

Toen kwam COVID. Ik ben nogal kwetsbaar. Hoe kun je boeken kopen voor een jaar verder in de tijd, als je geen idee hebt of je er dan nog wel bent? Moeilijk, moeilijk. Het ging maar mondjesmaat.

In de zomer ging het beter, we kwamen af en toe in een winkel, zelfs in een boekenwinkel (heerlijk) en in https://www.bijtijenontij.nl/

We gingen met keurige stapeltjes weer naar buiten.

 

 

Ook zoiets vreemds, in november denk ik altijd dat er nog zeeën van tijd zijn tot de kerstperiode aanbreekt, en dan opeens is het bijna Advent. Ik kocht me gek, hier een boek voor drie euro, daar één voor 4,50. 

Uiteindelijk is het gelukt, min of meer. Eerst had ik er te weinig, en toen één teveel. Ook was er de vraag wanneer je begint met uitpakken (op de eerste Advent Zondag of 1 december?) en wanneer je ophoudt (op de vierde Advent Zondag of op kerstavond?). Nou ja, daarin maakt iedereen maar zijn eigen keus.

Ik had elk boek dat arriveerde meteen ingepakt. Na al die tijd wist ik niet zo goed meer wat waarin zat. Mooi zo. 

Ik vroeg mijn man de pakjes te nummeren en deed ze in de kerstdoos. 

 

Toen begon het.

 

Elke ochtend bij het ontbijt een pakje; de spanning van "wat zit erin?" De verbazing over boeken die ik me echt niet meer herinnerde.

 

Toen het eindelijk kerst werd, was ik bekaf, volledig verzadigd met al die nieuwe aanwinsten. 

Het was zo leuk, dit jaar doe ik het weer.

Goede voornemens

 Zoals inmiddels bekend ben ik een fan van de podcast van Backlisted.fm. 

Ook op Twitter is een levendige uitwisseling van boekenliefhebbers. Bij het begin van de Adventsperiode zag ik een tweet van ene Claire voorbij komen, die een Advent-kalender van boeken van haar man had gekregen! Voor het tweede jaar op een rij! 

"Dus dat kan ook"' dacht ik. Weer eens iets anders dan chocola (ook fijn) of bier. Elke dag opende zij een pakketje, soms (regelmatig) zaten er zelfs meerdere boeken in, gebaseerd op Backlisted-afleveringen. Uiteraard meldde ik dat trouw aan de man. Ik kreeg niet de indruk dat hij van plan is om iets met die informatie te doen.

"Als je iets wilt, moet je er achter aan gaan" zei ik vroeger tegen de jongens. Dat werd dus mijn goede voornemen voor 2021. En als ik de aanschaf over de tien tot 11 maanden voor de Advent uitsmeerde waren de kosten ook nog te overzien (Boekwinkeljes, mensen. Voor bijna niets te kust en te keur).

Het is januari. En ik durf niet. Hoe kan ik nu boeken kopen voor 2022? Ik maak niet eens plannen voor volgende week, laat staan voor een volgend jaar. Ben ik er dan nog? Het is niet dat ik pessimistisch ben, ik noem dat realistisch, maar hoe kun je je zo onkwetsbaar achten? En het voelt ook een beetje alsof ik het lot tart, maar dat is natuurlijk bijgeloof. 

Als ik iets niet weet draai ik de vraag om. Wat als ik het niet doe? Wie wordt daar beter van? Nou, niemand. 

Misschien moet ik het doen, juist omdat ik het niet durf. Omdat ik mezelf een toekomst gun met boeken om te lezen. En dan is er ook nog de voorpret, de wetenschap dat er iets moois op me staat te wachten.

Een cadeautje in de toekomst, dat is een handeling van hoop. 

En daarbij: angst is nuttig, maar je hoeft er niet altijd naar te luisteren. Hup, aan de slag.

Besteld!

Elke week een boek 2019

Het afgelopen jaar heb ik 60 boeken gelezen. Mijn goede voornemen voor dit jaar was om er meer dan 54 te lezen, dat is gelukt, hoera!
Alle titels staan, zoals inmiddels gebruikelijk, op Pinterest afgebeeld.

Een aanzienlijk deel bestaat uit thrillers/detectives, van eind maart tot ongeveer september had ik met een hardnekkige depressie te maken, dat maakt lezen moeilijk. Serie-lezen is dan een fijne ontsnappingsmogelijkheid. Daarover een andere keer meer.

Het is soms lastig boeken te vinden, die ik leuk/mooi/interessant vind. Het is heel proces om er achter te komen wiens aanbevelingen bij mijn smaak passen. Inmiddels heb ik een soort schema ontwikkeld dat me lekker bezig houdt. Ik wissel af met boeken:

 - uit de eigen boekenkast
- uit het "boekje" (recensies, tips op TV, etc.)

- Backlisted.fm (podcast)
- Dovegreyreader (blog).

Ik reserveer Nederlandse titels bij de bibliotheek. Onvertaalde boeken zijn soms beschikbaar, maar vaak wel buiten de provincie, en dat kost dan 4 euro per titel. Tweedehands (www.boekwinkeltjes.nl) kosten ze soms maar 3 euro, dus dan koop ik ze (geldt vooral voor de titels van Backlisted.nl).

Ik wilde een top drie, maar dat was te moeilijk. Zoveel moois en lezenswaardigs! Deze dus, mijn favorieten van het afgelopen jaar, in willekeurige volgorde:
- Salt Path- Raynor Winn. Via een recensie (het boekje dus) tot mij gekomen, maar daarna aanbevolen door Dovegreyreader, op veel shortlists en heeft ook prijzen gewonnen. Een echtpaar raakt alles kwijt en wordt dakloos. Een verhaal over tegenslag, doorzetten en liefde. 

- It had to be you- David Nobbs. Dankzij Backlisted.fm. Nobbs heeft ontzettend veel geschreven, voornamelijk voor televisie. Het was echt een verrassende ontdekking: een tragisch, grappig en ook lief boek. De podcast is ook de moeite waard.

- A Month in the Country- J.L. Carr. Dit boekje heb ik zo'n 40 jaar geleden gelezen. Lo and behold, het was het onderwerp van de eerste podcast van Backlisted.fm. Eindelijk aangeschaft. Het verhaal is verfilmd, de scene waarin de hoofdpersoon wordt meegenomen om advies te geven bij de aanschaf van een tweedehands harmonium was ik vergeten, wat een vreugde was het dit weer te lezen! Carr (een merkwaardige man) heeft meer geschreven, ik ga de rest van zijn titels ook bestellen.

Time Song van Julia Blackburn. De geruststellende gedachte, dat je bestaan niet meer dan een blipje in een tijdreeks van miljoenen jaren is... Dat levens uit die hele tijdspanne elkaar kunnen raken. Over tijd, mensen, liefde en mammoetbotten.

- Olive, again.- Elizabeth Strout. Op de valreep van het jaar. Aangeraden door Dovergreyreader, en wat een feest van herkenning. Een hoofdpersoon die niet 100% likable is, maar ik vind haar geweldig.

- De haas met de ogen van barnsteen- Edmund de Waal. Uit mijn boekje. Een heel bijzonder boek, leerzaam, hartverscheurend ook. Wat ik me niet realiseerde, maar eigenlijk had kunnen weten, is dat een deel van mijn favoriete Franse impressionisten rabiate anti-semieten waren.Tja, de Dreyfus-affaire speelde zich tijdens hun leven af.
Ik had hem via de bieb, en zet hem op mijn verlanglijstje. Must-have.

Goede voornemens. Ik heb het afgelopen jaar geen één echte "klassieker" gelezen. Aangezien ik Proust op stapel heb staan, maak ik dat komend jaar meer dan goed. Aardige bijkomstigheid, ik wist het echt niet, is dat Charles Swann deels gebaseerd is op Charles Ephrussi uit "De haas met de ogen van barnsteen".
Ook ben ik bezig in No Name van Wilie Collins.
Wat meer Nederlandse schrijvers en ook wat Duits, alstublieft. In Groningen Stad is een uitstekende boekhandel, die zich o.a. op Duitse Literatuur concentreert, dus daar kan ik wel terecht.

links:
https://dovegreyreader.typepad.com/
https://www.backlisted.fm/
https://nl.pinterest.com/maggelaag/boek-per-week-2019/

Oud. Hendrik Groen

Enige jaren geleden las ik het eerste deel van Hendrik Groen: Pogingen iets van het leven te maken.
Het boek was een hit onder kennissen en vrienden van mijn vader. Ik sta altijd wat wantrouwend tegenover hype's in boekenland, maar eerlijk is eerlijk: ik vond het geweldig.
Vooral de beschrijving van de medebewoners, die een ander het licht niet in de ogen gunnen, vond ik erg treffend. Ik werd steeds herinnerd aan het (senioren-) appartementencomplex waarin mijn schoonmoeder residentie houdt.
Ook herkende ik natuurlijk veel van mijn vader in de verhalen. Het gekrummel, maar ook de humor, de practical jokes, de vriendschappen. Op dat moment ging het boek vooral over de generatie van mijn ouders.

Nu heb ik ook het tweede deel gelezen: Zolang er leven is.

Mijn vader is ruim twee jaar geleden overleden. Ik ben van plan dit jaar 60 te worden. "Oud worden" houdt me opeens nogal bezig. Nu gaan deze boeken ook over mij (ons) en onze toekomst.

Als er dus iets opvalt is, hoe je perceptie van een boek wordt bepaald door de levensfase waarin je je bevindt. Ik wíst dat wel, maar nu weet ik het nog beter.

Hendrik Groen: leuk, maar ook leerzaam, voor alle generaties. 

Illustraties.

Op Twitter, daar gebeuren dus ook leuke dingen. Zo is er een @mrjamesmayhew, die elke dag een illustratie post. Dat heet dan #BookIllustrationoftheDay.

deze is van vandaag: Mitsumasa Anno

Elke dag een prachtige afbeelding met vermelding van naam en toenaam van de illustrator en de titel van het boek. En dat al meer dan een jaar lang! Om het heugelijke feit te vieren nodigde hij volgers uit hun dierbaarste/mooiste/fijnste illustratie te plaatsen op de eerste verjaardag van deze hashtag.
Twitter barstte uit zijn voegen. Ik deed mee.

Cornelis Jetses, daar heb ik mee leren lezen, en hij werkte in de buurt van De Braak, Lemferdinge en andere plekken uit mijn jeugd. Op sommige afbeeldingen herken ik wel iets.

Natuurlijk Jean Dulieu met Paulus: een kleine held van groot formaat.

En ik meen me te herinneren dat ik ook iets van Dick Bruna deed.

Twee dingen die opvielen: bijna iedereen noemde werk uit zijn/haar jeugd. Het dierbaarste is dan toch ook het mooiste. Ook al bleken bij de kritische blik die ik nu hanteer, en dat is punt twee, sommige afbeeldingen helemaal niet zo goed te zijn. Liefde maakt een tikkeltje blind. Wat geeft het?

Dus: elke dag een inkijkje in een andere wereld, met sprookjes, reisverhalen, beren en wolven, reuzen, draken, ijsberen. Elke dag feest.

Boeken van 2018

Het is Driekoningen, de laatste dag van de kerstperiode. Geen vakantie; Kerst lijkt meer op een aantal verjaardagen achter elkaar, qua drukte. Fijn, dat het nu weer rustig wordt, en de dagen lengen. Tijd voor andere zaken.
Ik heb met tevredenheid naar mijn leesdossiers van 2018 gekeken. Er staan 54 boeken op, met de naam van de schrijver, het jaartal van verschijnen, de taal waarin ik het boek las, etc. allemaal netjes in Excel.
Ik heb meer vrouwen dan mannen gelezen, dat is voor het eerst. Niet dat dat mijn streven is, maar het is aardig om te weten. Lekker veel krimi's, thrillers en wat dies meer zij maar ook het zwaardere werk. Literatuur met een hoofdletter.
Een aantal boeken was in zekere zin meer vorm dan inhoud. Ik heb het idee, dat er sowieso meer aandacht komt voor de vormgeving van boeken, fijn.
Echt mooi waren "Vogels op de cm3"

 en "Atlas van Afgelegen Eilanden"

Is er een allemansvriend bij? Een boek dat echt door bijna iedereen graag gelezen wordt?
"Eleanor Oliphant is completely fine" van Gail Honeyman komt vast een eind.

"Transcription" van Kate Atkinson vond ik goed, George Smiley ademde door de pagina's. Knap.

"De Wadden"van Matthijs Deen is een must-read voor iedereen die graag de eilanden bezoekt.

Enfin, de covers staan weer op Pinterest - boeken 2018 - (is het niet mooi, al die plaatjes naast elkaar?).
2019 is begonnen, ik ben in twee boeken bezig en hoop er dit jaar nog meer dan 54 titels te lezen. Ik wens allen veel leesplezier.

Aukje Holtrop: Sjoukje Troelstra-Bokma De Boer, Nynke van Hichtum

In het dorpje Nes in Noord-Friesland werd op 13 februari 1860, in het gezin van de predikant, een dochtertje geboren. Ze noemden haar Sjoukje. Aukje Holtrop heeft over deze Sjoukje een biografie geschreven van maar liefst 557 pagina's, plus noten, literatuurlijst, register en boekenlijst. Een hele pil.
Wat was er dan zo interessant aan deze mevrouw?
Om te beginnen leefde zij van 1860 tot 1939. Een tijd van enorme ontwikkelingen op allerlei gebied: politiek, industrie, kunst, geneeskunde; nieuwe ontdekkingen en nieuwe vaardigheden veranderden de maatschappij in een sneltreinvaart. Dat geeft al een heleboel stof tot schrijven.

Maar bij Sjoukje horen twee andere namen: die van Pieter Jelle Troelstra, met wie zij trouwde (en van wie zij later scheidde) en Nienke van Hichtum, haar schrijverspseudoniem, tegenwoordig meestal op deze, Nederlandse (dus niet Friese) wijze geschreven.

Feitelijk krijg je dus drie boeken in één band: het leven van een vrouw in die tijd, het leven met Pieter Jelle Troelstra en de politiek (met als uiteindelijk resultaat de invoering van het algemeen kiesrecht) én het leven en werk van de schrijfster Nienke van Hichtum.
Ik heb het hier over de schrijfster Sjoukje, over Nienke dus.

Nienke was geen fantasierijke schrijfster. Ze schudde de verhalen niet uit haar mouw. Wat ze deed was verhalen verzamelen: sprookjes, sagen, legenden. Maar ook de verhalen van de mensen om haar heen. Die bewerkte ze dan tot de boeken die we nu nog kennen, met Afke's tiental als het meest beroemde boek. Ondanks ernstige gezondheidsproblemen heeft Nienke veel geschreven, een niet aflatende stroom van boeken, recensies, kalenders, boekenlijsten, brieven, enzovoort. Daarnaast schreef ze artikelen, bijvoorbeeld over opvoedingsvraagstukken.

Ze had een heldere mening over aan welke eisen kinderliteratuur dient te voldoen en bracht die luid en duidelijk naar voren. Zo was ze erg precies in de keuze van de illustraties in haar boeken. Het gebeurde wel dat ze tot twee maal toe opgestuurde illustraties ronduit afkeurde en haar eigen favorieten naar voren bracht. Tjeerd Bottema, bijvoorbeeld. Ook was ze erg gesteld op het werk van Rie Cramer, en later van Cornelis Jetses. Ze had strenge opvattingen over de plaatsing van de illustraties, het te gebruiken papier, kortom, over het uiterlijk van het boek. Ze was sowieso uitermate zakelijk in haar onderhandelingen met uitgevers.

ietwat opgefriste (?) versie van Jetses ontwerp

Nienke van Hichtum was zeer uitgesproken in haar schrijverschap. Hoe ze als echtgenote en moeder was, wat haar eigen politieke opvattingen waren, dat is een ander verhaal. Ze was beslist niet politiek actief. In de strijd rond het vrouwenkiesrecht hield ze zich op de vlakte. Ze stond pal achter Pieter Jelle, maar politiek gezien was ze een idealiste, geen activiste.

Holtrop heeft geweldig haar best gedaan, archieven bezocht en geraadpleegd, veel gelezen, met veel mensen gepraat, zo heeft ze bijvoorbeeld diverse deskundigen geraadpleegd om te duiden wat er achter die slepende, maar vage gezondheidsproblemen stak, en toch blijven er vragen onbeantwoord.

Het is een overvol boek, dat mij in ieder geval enorm veel stof tot nadenken heeft gegeven. Het is wat rommelig misschien: al die ballen tegelijk in de lucht houden viel niet mee. Hier en daar valt het wat in herhalingen. Wel geeft het boek een geweldig beeld van de opkomst van het socialisme als politieke beweging: de partijvorming, het geruzie en gedoe. En dat alles vanuit een ongebruikelijke hoek bekeken, niet vanuit het grote, politieke perspectief, maar vanuit het kleine en persoonlijke.

Afrondend: met dit boek kan ik wel uit de voeten. Het maakt nieuwsgierig naar meer. Dat zijn de boeken waar ik van houd.


Sjoukje Troelstra Bokma-de Boer. 1869-1939

Schrijver: Aukje Holtrop
Omslagontwerp en binnenwerk: Suzan Beijer
2005, Uitgeverij Contact

Helen Macdonald: H is for Hawk.

De volgorde was misschien verkeerd.
Eerst keek ik naar de BBC-documentaire H is for Hawk. A new Beginning.
Pas daarna las ik het boek. Alleen al voor het ontwerp zou je het kopen, zo mooi.

De TV leverde prachtige beelden op, nieuwe inzichten en zinnen die zich in mijn geheugen slepen.

Ten years ago my father died suddenly
Strucken with grief I fled from humanity
I ran towards things with death  and difficulty


Ik wist dat het boek zou gaan over de periode dat Helen Mcdonald een Goshawk (havik) kocht om te trainen en om mee te vliegen. In het boek beschrijft ze hoe dat in zijn werk ging en plaatst ze de jacht met roofvogels en alles wat erbij komt kijken in een historisch perspectief.
Het boek gaat ook over de plotselinge dood van een dierbare, haar vader.
De dood is alom aanwezig in dit boek. Mabel, de havik, is de dood met vleugels en klauwen. Terwijl ze over het landschap vliegt en uitkijkt naar prooi volgt Helen haar als een schaduw. Eindeloos dwalen ze door velden en bossen.
Uitgeput, in de gekte van het verdriet komt Macdonald terecht in het schemergebied waar het monster met de grijze vingers woont, dat je ziel omklemt en uitknijpt als een oude spons.

Marietje met de spinnevingers (Jean Dulieu)

Gelukkig zijn er vakbekwame, vriendelijke mensen, die je bij je schouders pakken en je een duwtje in je rug geven, hup, de normaliteit weer in. Gelukkig zijn er pillen. Mabel moet tijdelijk opgehokt worden, omdat de periode van rui aanbreekt. Een nieuwe fase breekt aan, alles lijkt lichter, de ergste wanhoop is voorbij.

Tot mijn verrassing bleek er een derde draad door het boek te lopen: het verhaal van de schrijver T.H. White, die óók een goshawk in huis haalde om te trainen. Het werd een drama, het is een afschuwelijk relaas.

Dit is geen gemakkelijk boek. Het is hard, niet echt toegankelijk, en niet voor iedereen. Wat T.H. White er in moet is me nog niet duidelijk. Ik begrijp haar (Macdonald's) fascinatie wel, maar ik vraag me af wat de meerwaarde voor het boek is. Had de redacteur/uitgever niet moeten zeggen: laat dat er maar uit? Wellicht zit daar een boek op zichzelf in?
Ik moet het allemaal nog eens lezen, dat is duidelijk.

En verdulleme, dan moet ik ook eindelijk deze eens lezen, die al bijna 40 jaar onaangeroerd in de kast staat.

Het jaar in boeken

Ik heb dit jaar 53 boeken gelezen, net zoveel als vorig jaar. Al met al geen slechte score, want het was een zwaar jaar. Er waren tijden dat lezen niet ging. Ik zat dan domweg naar stilte te luisteren.
Net als vorig jaar heb ik een leesdossier bijgehouden, en dus kan ik precies nalezen hoe de verdeling vrouw-man is (18- 35), dat ik vier non-fictie boeken heb gelezen, en een groot aandeel uit detectives/thrillers bestond.

Het oudste boek was uit 1817 (Persuasion, Jane Austen) en het meest recente uit 2017 (Jasper en zijn knecht, Gerbrand Bakker). Een mooie spreiding dus, over twee eeuwen. Dat geeft wat mij betreft meteen aan wat boeken betekenen: ze leggen verbindingen door tijden en over afstanden heen.

Ik heb mijn boekige voornemens van vorig jaar er op nagelezen. Die extra titel van Dickens is me gelukt. Behalve Great Expectations heb ik ook nog A Tale of Two Cities gelezen. Wie wil lezen hoe blinde haat en waanzin over elkaar heen schuiven en hoe burgers elkaar naar het leven staan; lees het. Ik moest voortdurend aan IS denken. Een belangrijk, maar gruwelijk boek.

Lang leve de social media. In Portland, Oregon woont Alicia Paulson. Ze heeft een man, een dochtertje, een schattig huis en gouden handjes, waarmee ze breit en naait en borduurt en ontwerpt. Daarnaast is het mateloos interessant om te zien hoe het "gewone" leven er voor mensen daar uitziet. Alicia vroeg om leestips aan haar volgers, graag voor nondepressing books. Uit de vele suggesties stelde ze een lijst samen, waar ik, op mijn beurt, dankbaar gebruik van maak. Is het niet magisch? Dat iemand uit Japan een boek aanraadt aan iemand in de VS, waarna iemand uit Nederland daar ook plezier aan beleeft?

De top drie van dit jaar, in willekeurige volgorde:

Soms wordt de oorlogszuchtige taal van Amerikanen verklaard uit het feit dat ze hun oorlogen op andermans grondgebied uitvechten. Het verhaal in dit boek speelt zich af rond 1860-1870 en de hoofdpersoon is een oude man, Hij heeft meegevochten in drie oorlogen. Alle drie binnen de VS.
Toen ik dat las kantelde mijn beeld weer wat.
Gelukkig heeft Paulette Jiles meer geschreven.  Driemaal raden wat ik in het nieuwe jaar ga bestellen. (Deze kwam van de bieb (lang leve de bibliotheek)).

Gerbrand Bakker is een geweldige schrijver, maar het waren vooral de passages over depressies die mij aanspraken. Zoals hij erover schrijft, zo is het. Een ander pluspunt: hij woont tegenwoordig voornamelijk in de Eifel, in een gebied dat wij inmiddels ook goed kennen. Dat is een feest van herkenning.

Leuk, ontroerend, leerzaam en belangrijk. Als ik er maar één zou mogen aanraden, dan is het deze. Ook in het Nederlands verkrijgbaar.

En nu ben ik bezig met het nieuwe jaar. Weer een Dickens, liefst twee. Meer non-fictie. En gewoon meer lezen. De stapeltjes liggen al klaar. Voorpret is ook pret.

Bij deze: veel leesplezier in het nieuwe jaar!




Wie al mijn gelezen titels wil zien, kijk op Pinterest, button rechtsboven, board Elke week een boek 2017.

 Het blog van Alicia: klik hier