De suikerfabriek

Eind vorig jaar schreef ik over suikerbieten. Hoe overal op het land bergen met suikerbieten verschenen. Karrevrachten vol, achter trekkers, op vrachtwagens. En overal borden met waarschuwingen, want de wegen lagen vol met modder.
De volgende stap in het proces is dat die bieten naar de fabriek worden gebracht. Vrachtwagens rijden af en aan. Sommige chauffers rijden wel 12 á 14 keer op een dag heen en weer van het land naar de fabriek. Dat zou ik wel eens vanuit de lucht wilen zien. Al die auto's als miertjes naar een centraal punt.

We zijn gaan kijken, in Hoogkerk. Al gauw konden we aanhaken bij een volgeladen vrachtwagen. En dat zagen we onderweg overal: tonnen bieten op weg naar de fabriek, net als wij. Makkelijk, geen navsat nodig.

Van verre zie je ze al staan: de silo's. Als een soort kathedraal liggen ze in het landschap. Aan de rand van de stad en aan het Hoendiep.

Vlakbij de fabriek ligt nog een rotonde, voor een goede doorstroming. Want kijk: een volle wagen rijdt de rotonde op, de lege rijden van de rotonde naar rechts om nieuwe voorraad te halen.

We parkeren op een plek tussen alle gebouwen in. Wat een groot complex. In het Hoendiep liggen twee schepen te lossen: bergen spul, het lijkt op kalk (?).

Suiker maken is deels een chemisch proces.

suikerproduktie: klik hier

bushalte

We lopen langs de fabriek en het water richting het dorp.

Hierbinnen gebeurt het. Onderin de in reepjes gesneden bieten, bovenin de pulp en verder vooral water, heel veel water. Uit zo'n simpele biet wordt van alles gehaald: suiker in alle vormen, stroop, veevoer, mest voor landbouwgronden, en de afgespoelde aarde voor dijkverzwaringen. In een afgesloten gedeelte op het terrein wordt onderzoek gedaan naar nieuwe toepassingen en ook wordt er gewerkt aan energiewinning. Kunnen we straks pannekoeken bakken op suikerbietenenergie. Pannekoeken met stroop! Lekker.

Het is indrukwekkend. Het hele dorp wordt gedomineerd door die grote silo's en andere gebouwen.  En ondertussen gaat het gewone leven zijn gang: een cafetaria, een bakker, een bloemist. Wat een contrast: kleine ondernemers en een wereldspeler.

Op de terugweg gaan we langs een andere route. Kijk, daar worden de bieten gestort, zien we dat ook nog even.

Als je de volgende keer basterdsuiker op de pap strooit, of poedersuiker over de oliebollen, zo vertrouwd en toch zo bijzonder, sta dan even stil bij de lange weg van suikerbiet naar je bordje.

Bietensuiker (1)

 Het begon met een rit in de bus naar de tandarts in Veendam, begin oktober. Er stond een bordje in een veld.

Vanuit de bus kon ik niet goed lezen wat er op stond, dus gingen we daags erna met de auto naar Zuidwending (zo heet het daar). Kijk nou eens, dat had ik nog nooit eerder gezien.

Bij andere gewassen (mais, aardappels) staan wel eens naambordjes van de rassen, maar een fabrieksnaam? O ja, voor de stadjers zonder veel kennis van het gewas: dit zijn suikerbieten.

Velden vol suikerbieten, tot eind september. Dan begint een drukke periode, die "de campagne" heet, en die doorgaat tot eind januari.
Er verschijnen indrukwekkende oogstmachines:

De bieten worden met talloze tractors en karren van het land gehaald:

 

En overal verrijzen bergen bieten

 Het land ligt er weer leeg bij. Het rust en wacht op het voorjaar.

Dat is het eerste deel van een enorm proces. Van hier gaat het naar de fabriek. Dat deel komt de volgende keer aan de orde, maar ik wil nu nog even terug naar dat bordje.
Van Gilze kennen we van de stroop en de basterdsuiker.

Nu is er op het ogenblik een, naar mijn idee hysterische, hype tegen het gebruik van suiker. "Suiker is vergif". Merkwaardigerwijs gaat die gril gepaard met een minstens zo grote hype in het bakken van cupcakes en cakepops, maar dat terzijde.
En ja, er zit inderdaad suiker in producten, waar je zelf nooit opgekomen zou zijn. Daar ga ik me nog eens in verdiepen.
Maar een beetje relativeringsvermogen kan geen kwaad hoor: alles waar té voor staat is niet goed. Te veel suiker niet, en je te druk maken ook niet.
Ongetwijfeld worden die suikerproducenten nerveus van al die soesa. Hun afzet staat misschien onder druk, merken ze er al wat van? En dus proberen ze het suiker-imago (mooi woord, bedenk ik ter plekke) op te krikken. Maar hoe? Een bordje! Dat was een goed idee. En daar stond het dus. Dapper in een veld in Oost-Groningen, zichtbaar voor de hele wereld.