Even tussendoor

We hadden deze zomer weer zo veel pruimen dat een tak volledig afscheurde door het gewicht (niet uitgedund, dom, dom, dom).

Zoveel zelfs dat ik niet genoeg potten had om er jam van te maken.
Dan maar sap maken en invriezen.

Inmiddels zijn er weer wat potten leeggegeten. En tijd heb ik ook wel weer. Dus van 3/4 liter sap en 1 kg geleisuiker fijne pruimengelei gekookt.

Ondanks eindeloos wegscheppen is er toch een beetje schuim meegekomen. Maar vlug opeten dan, wat erg!
Van het restje sap kookte ik wat limonade.

 

Dat is vast ook heel gezond. Er staat nog een bak sap in de vriezer, we komen de winter wel door.

Memorabilia: tijdschriften

Ha, jullie dachten toch niet dat ik klaar ben met opruimen?
Ik volg nog steeds trouw het programma van de Flylady. Naast de dagelijkse routines en de wekelijkse focus staat er maandelijks een goede gewoonte centraal. Of meer: het gebrek daar aan. Deze maand is "paper clutter" aan de beurt. Als eerste kwamen de kranten,  maar die heb ik goed onder controle.
 

netjes, toch?

Het volgende: tijdschriften. Oei. We kopen zelden tijdschriften, maar op de één of andere manier sluipen ze toch ons huis in.

Ik verbaas me altijd over de enorme hoeveelheid tijdschriften in dat kleine taalgebied van ons. En ik beloof mezelf soms een leuk blad "als ik de oude eerst heb opgeruimd". Ach ja.  Maar hier gaat hij dan:

Landleven. Dit exemplaar stamt uit januari 2005 en heb ik dus al bijna 10 jaar in huis! Een hartstikke leuk blad, maar wij hebben niet zo'n monumentale boerderij, met ruimte voor leuke kippen, een lief ezeltje en schapen van een oud ras. En als ik die recepten de laatste tien jaar niet gemaakt, hé, dan zal ik ze ook wel niet meer maken. Weg ermee, in een plastic tas. Lieve schoonzus in het buitenland wil ze graag doorlezen, lekker heimwee stillen. Dat ruimt op.

Veel tijdschriften scheppen illussies. En we hebben er verbazend veel, en overal staat wel iets interessant in. Weggooien betekent erkennen dat er van veel leuke plannen niets zal komen. Ik kan me van alles voornemen bij die mooie foto's en leuke artikelen, óf ik kan daadwerkelijk iets ondernemen. Dan ga ik toch maar voor het laatste!

Nu alleen nog maar de Geschiedenistijdschriften, de Archiefbladen, de Vrij Nederland, de kunstbladen en de overige periodieken. Komt wel goed.

Landleven heeft ook een website. Ook leuk, én je boekenkast raakt niet verstopt:  www.landleven.nl

Het Zwanemeer bij Gieten

Al kijk je nog zo goed, je kunt jaren ergens langs rijden zonder te weten wat daar verborgen ligt.
Gisteren hebben we gewandeld bij het Zwanemeer bij Gieten. Er is een Camping Zwanenmeer, en een plas die zo heet en het bos wordt ook zo genoemd. En laten er in dat bosje nu tientallen grafheuvels liggen, die deels zijn gemaaid zodat je ze goed kunt zien. Ik ben er wel 300 keer langsgekomen, nooit heb ik enig vermoeden gehad.
De ingang:

Tegenover de parkeerplaats begint het bospad. Een paar meter en verduld, daar ligt de eerste.

 

 

En dan nog een. En nog meer. Ze liggen soms tegen elkaar aan.

 

Het aardige is, dat tot voor kort deze heuvels niet bekend waren. Ze zijn in de jaren negentig van de vorige eeuw ontdekt, onderzocht en vrijgemaakt, zodat iedereen ze nu goed kan zien. Ze stammen uit de bronstijd en de ijzertijd. Een dode werd op een brandstapel verbrand, al dan niet met giften zoals aardewerken potjes. Vervolgens werd er zand over de verbrandingsresten opgeworpen en dat was dan dat.
De grootste heuvel was al langer bekend en wordt "de Konijneberg" genoemd.Er staat een mooie hulstboom op.

Nu we er toch zijn wandelen we even verder. Het zijn maar smalle paadjes hier.

Wat zal het zomers groen zijn.

Overal paddestoelen

want veel dood hout, in grillige vormen en constructies.

 

 

We zagen ook nog een Keizerlibelle, maar die wou niet op de foto. Op Wikipedia staat dat de vliegtijd tot augustus is. Het is nu oktober!

Het bos is nu eens niet van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten of een Landschap, maar maakt deel uit van een groot waterwingebied, de Breevenen. Eigenaar is Waterleidings Maatschappij Drenthe. Er is nog veel meer te zien, dus we gaan zeker nog een keer.

Gieten ligt in de gemeente Aa en Hunze
foto's: van Aag zelf.

A t/m Z: aardappel-appeltaart

Stel dat je taarten zou bakken, met namen van van A tot en met Z. Je begint natuurlijk vooraan, bij de A. Welk gebak kies je dan? Appeltaart? Ha, dat dacht je. Aardappeltaart! Met appel, dat dan weer wel. Het recept komt uit de Genoeg, non-glossy voor minima en maxima.

Wat heb je nodig:
Voor het deeg: 600 gram vastkokende aardappels, 25 gram boter, snuf zout, 1 eetlepel rietsuiker, 1/2 theelepel geraspte nootmuskaat, 200 gram bloem, 1 theelepel bakpoeder.
Voor de vulling: 600 gram appels, 15 gram boter, 1 theelepel koekkruiden, 2 eetlepels rietsuiker.

Verder: bakvorm van 24 cm, boter om in te vetten, wat bloem om te bestuiven, bakpapier, 1 eidooier met 1 lepel water losgeklopt.

Verwarm de oven voor op 200 graden.
Voor het deeg:
aardappels schillen, net onder water zetten en in plm. 25 minuten gaar koken. Springvorm met bakpapier bekleden, invetten en bestuiven. De gekookte aardappelen afgieten en pureren. Meestal stamp ik ze, maar deze keer heb ik de knijper gebruikt, je krijgt dan een mooie, losse structuur.

 

Boter, zout, suiker en nootmuskaat erdoor roeren. Bloem en bakpoeder mengen, aan de puree toevoegen en tot een elastisch deeg kneden. Ja echt!

De springvorm met de helft van het deeg bedekken en een rand van 2 cm vormen. (ik heb het eerst wat uitgerold, de bodem bedekt en daarna vanuit het midden het deeg naar de randen en wat omhoog geduwd). 7 minuten zonder vulling midden in de oven voorbakken.

na 7 minuten bakken al wat gerezen

Voor de vulling: appels in kwarten snijden, schillen en van het klokhuis ontdoen, in blokjes snijden.Bak de blokjes 3 minuten in de boter. Van het vuur halen en met het deksel op de pan 5 minuten laten nagaren.

Suiker en koekkruiden erdoor mengen. De vulling over de voorgebakken bodem verspreiden.
Van het achtergehouden deeg een deksel rollen en daarmee de taart bedekken. De randen goed aandrukken. Tot slot bestrijken met het losgeklopte eigeel.

 Zet de vorm in de oven, in zo'n 35 minuten goudbruin bakken.

Het resultaat is een fris appeltaartje met een wat taai deeg. Niet spectaculair, maar wel lekker en eens wat anders dan de zgn. "Hollandse" appeltaart. Ik vind het wel wat Iers hebben, maar dat zal mijn romantische geest wel zijn.

De volgende keer doe ik wat kaneel door het deeg, om het wat meer karakter te geven. En ik denk na over een hartige variant. Maar dat komt later, in hoofdstuk P van pasties.


Wat begint allemaal met een B? Bladerdeeg, Battenberg, Boterkoek,....

Memorabilia: keuken emaille

Verspreid door ons huis staan allerlei voorwerpen van emaille. Sommige gekocht, andere gekregen.
Een aanzienlijk deel komt uit het ouderlijk huis van man: groen, met een gouden randje. Voorraadbussen, een wasbak ( waar mijn schoonmoeder tot ver in de jaren negentig in bleef afwassen, al paste hij niet echt in een moderne gootsteen), schalen, noem maar op.

Er is een tijd geweest dat in ieder huishouden de keukenuitzet uit emaille voorwerpen bestond. Aan het eind van de negentiende eeuw verschenen de eerste voorwerpen op de markt. Het was meteen een enorme hit. Logisch: daarvoor was men voor het koken aangewezen op keramiek (breekbaar) of bv koperen pannen, die aan de binnenkant vertind moesten zijn. Sleet de tinlaag, of raakte die beschadigd, dan lag vergiftiging op de loer. Email was licht, stevig en makkelijk schoon te maken.

In Nederland lag de bloeitijd voor emaille keukengerei tussen 1939 en 1955. DRU (van de kachels) was één van de grootste leveranciers.
Er was een standaard keukenuitzet te koop, die bestond uit (ik citeer):
5 pannen,
1 aardappelpan
1 koekepan
1 steelpan
1 fluitketel

1 melkkoker
1 vergiet
1 lepelrek met 4 lepels
1 zand, zeep en soda-rek

1 wasbak
1 zeepbakje + treef
1 theebladenbakje

nieuw gekocht, zo mooi!

Vraag eens aan je kinderen wat een treefje is, of wat het nut van zand in de keuken is, en ze staren je waarschijnlijk glazig aan.
Daar was natuurlijk van alles aan toe te voegen. Een broodtrommel bijvoorbeeld.

 Heel bekend en nog regelmatig in gebruik is het petroleumstel (er moet alleen even een nieuwe lont in).

De standaard uitvoering was "gewolkt". De oma van mijn vader had die versie in huis. Zijn andere oma had een iets deftiger variant: wit met een blauw randje. Heel chic, en duurder.

Alles is perceptie: ik was geneigd te denken dat emaille vooral een lagere klasse-iets was, maar verre van dat. Bovengenoemde uitzet koste maar liefst f 25,85 in de tijd dat een arbeiders weekloon 7 gulden bedroeg. Wilde je een kleurtje, zoals rood of staalblauw, dan betaalde je maar liefst f 32,95!

Mijn schoonmoeder kocht haar keukenuitzet voor haar trouwen (1957?)  in de stad, waarschijnlijk in Meppel. Jammer genoeg weet ze niet meer waar. Het zal een soort warenhuis geweest zijn.
De tijd dat je voor je trouwen (of samenwonen) een hele uitzet aanschafte, is voorbij. Het begint al met op kamers gaan: je krijgt overtollig serviesgoed van familieleden, snuffelt bij de kringloopwinkel, HEMA, de Action en Blokker. En dan is er altijd nog de Zweedse woongigant. Ondertussen verdwijnen de zelfstandige winkeltjes met huishoudelijke artikelen. Smit in Winschoten, De Klomp in Groningen, noem maar op. Hoe jammer is dat?

Om op het emaille terug te komen; in de jaren 70 was het bekeken. Nieuwe materialen verdrongen het emaille: hittebestendig glas, RVS en aluminium. Toch blijft emaille populair om haar decoratieve waarde. En ondanks mijn goede voornemens (niet nog meer spullen!) heb ik laatst nog wat nieuws gekocht.

Alles wat een nog functie heeft mag blijven, de rest gaat weg. Per saldo ietsje meer ruimte, hoera!
Vraag de generatie boven je eens naar hun herinneringen met keukenemaille. Als dat nog kan, tenminste. Je hoort nog eens wat.

bron: Digibron.nl
foto's: van Aag zelf

Hunebedcentrum Borger: buiten

En ja hoor, daar gingen we weer. Opgewekt en met een open blik richting Borger. In de herkansing!

Ik kwam deze keer vooral voor het buitenterrein. Daar worden in no-time diverse woningen opgebouwd. Aan de akkertjes kwam men dit jaar, geloof ik, niet echt toe, maar wat er stond was mooi.

vlas

Verspreid staan er diverse soorten van onderdak.

tipi/rendierjagers

 

 

Er staan een aantal big packs met kloetjes er in.

Er ligt een stapel takken.

En grote stammen voor het gebinte.

model, staat binnen.

Vakmanschap, dat helpt ook. Dan bouw je dus een huis.

Een echt hunebeddenbouwershuis.

Ga je voor de Bronstijd, dan wordt het huis groter, bouwtechnisch al wat gecompliceerder en met een echte deur.

En wat wordt dit?

 

 Geen idee. Spannend. Over een poosje maar weer kijken. 

Het Hunebedcentrum ligt even buiten het dorp Borger. Volg de bordjes en je komt er vanzelf. 

Hunebedden: Noord-Sleen, D51 en D50

Je kunt zeggen dat ik het mooiste voor het laatst heb bewaard. Dit  zijn de laatste twee (bekende) hunebedden in Drenthe die ik heb bezocht. Ik heb ze nu allemaal gezien, sommige meerdere malen. Ik scharrel nog wat bij die in Groningen en Overijssel, en dan op naar het volgende onderwerp. Maar voor nu:  D50 en D51.

Op aanraden van een Twitter-volger zijn we in het voorjaar naar Noord-Sleen gegaan. Eerst vind je in een bosje aan de linkerkant van de Hunebedweg een klein hunebed, D51. Ooit telde het 14 zijstenen, met daarop 7 dekstenen.

Veel is er niet van over. Van Giffen heeft het onderzocht en stelde vast dat iemand hem voor was geweest: "de kelder was sterk doorwoeld".
Er groeien mooie (korst-)mossen op,  dat dan weer wel.
De stenen die er nog zijn hebben barsten. Daar blijft na regen wat water in staan. En daar groeit dan weer ander mos. De natuur zoekt altijd zijn eigen weg.

Maar goed, we waren hier snel klaar, en ik was een beetje teleurgesteld. Was dat nou alles?
Even verderop, echt een kwestie van meters, moest het tweede hunebed liggen, verstopt achter een boomsingel.

Wauw! Ik bedoel: echt wauw!

 

Dat is pas een hunebed. Kijk zo'n rijtje kransstenen eens staan.

 Wachters op een rij.

Obelix zou er zo mee weglopen. Deze is niet wetenschappelijk onderzocht. Waarom niet? Misschien wel omdat hij zo mooi is: daar ben je zuinig op. Niet verstoren!
Ondertussen dacht ik opeens aan de bekende Franse postzegel van Carnac. Deze dus.

Waarom is er in Nederland nog geen zegel verschenen met een hunebed er op? Zeker nu we een echte geschiedenis-canon hebben, die nota bene begint met de hunebedbouwers!
Daar moest wat aan gedaan worden. En kijk eens:

Bedacht, besteld en ook al gebruikt. Het afgebeelde hunebed is D1, bij Steenbergen. Daar ben ik destijds begonnen. Een mooie afronding van dit project.


Noord-Sleen ligt in de gemeente Coevorden.
D50: N 52 47.761   E 006 47.47.222
D51: N 52 47.686   E 006 47.171


Bron: Gids voor de hunebedden in Drenthe en Groningen- Wijnand van der Sanden
Franse zegel: www.wikitimbres.fr

Voor wie interesse heeft: de zegels zijn bij mij te bestellen voor 9,95 per vel (10 stuks) excl. eventuele verzendkosten.Dit kan o.a. door te klikken op de enveloppe bovenin de rechterkolom.