Van het een naar het ander

Stel je voor, je bent op weg naar familie of je gaat op vakantie of je moet boodschappen doen in een naburige stad. Je rijdt met je auto over de autoweg en ziet vanuit je ooghoeken iets interessants: een kasteel, een beeld of een bordje waar vast iets belangwekkends op staat. Stoppen is geen optie. Dus prent je jezelf in: daar moeten we eens gaan kijken. Om het vervolgens te vergeten totdat je er wéér langrijdt. Bekend verschijnsel? Ergens halverwege vorig jaar kwam ik op het briljante idee om meteen een notitie op mijn telefoon te maken. Dat was stap één. Stap twee is iets met die aantekeningen te doen. En zo kwam het dat we in de auto stapten en naar Borger reden.

Langs de N34 staat een opvallend beeld. Ik vind het prachtig en wilde het graag een keer van dichtbij zien.
Parallel aan de weg loopt de Drouwenerstraat. Een zandpad loopt richting het beeld.

Nu pas zie ik zijn mond, met een soort van glimlach.

En de achterkant: een fijn glimmende schedel.

Het beeld is gemaakt door Willem Kind. Het heet nu Kop van de Hondsrug, maar was voorheen bekend als Kop van Willem en Kop van Borger.

klik hier voor meer info

De kop doet me denken aan de beelden op Paaseiland. Voor de makers daarvan, maar ook voor de hunebedbouwers geldt hetzelfde: het resultaat van hun bouwactiviteiten zijn groots en mysterieus, maar spreken ons enorm aan door het menselijke karakter.
Aan de andere kant lijkt de kop door het materiaalgebruik futuristisch. Ik ben vast niet de enige die aan c-3po denkt (Star Wars).

We zijn er omheen gelopen en hebbben de kop vanuit alle hoeken bekeken. Die aantekening kan ik afvinken.

We waren nog niet klaar. Een paar meter verder op, aan de andere kant van de Drouwenerstraat ligt een grafheuvel. De firma Queen (graszoden) heeft daar aankomend gazon liggen. Daar loop je natuurlijk niet overheen.
Gevolg is dat de heuvel er als een eiland in de groene zee ligt: het is wel een mooi gezicht. Sereen, dat is het goeie woord. Er gaat een oneindige rust vanuit.

Om de hond een plezier te doen rijden we nog even door naar het bos tegenover Attractiepark Drouwnerzand. Een kort rondje wandelen door een bos in ruststand.

Daar wijst zoon me op een zeer bijzonder bankje.

Het opschrift is deels niet meer te lezen, maar thuisgekomen vind ik dat dit de Hora Siccamabank is. Jonkheeer Hora Siccama was de oprichter van de Oranjebond. Overigens was hij ook de initiatiefnemer voor de bebossing van Drouwenerzand. Interessante meneer, daar moeten we misschien maar eens meer over lezen.

Hora Siccama

De grafheuvel kan afgevinkt worden, maar er hebben zich ook weer nieuwe interessante zaken aangediend. Zo blijven we bezig.

Hunebedden: D27 in Borger

D27 wordt wel "het Grote Hunebed" genoemd en het is inderdaad een knoeperd. Het ligt door bomen omringd bij het Hunebedcentrum. Er staat nog een orginele hunebedwijzer aan het pad.

Je hoort dat je er bijna bent, ook hier worden de stenen als een soort gymtoestel beschouwd.

En als je dan ziet dat sommige stenen op een paar cm rusten... Op een dag gaat er iets vreselijk mis. Daar sta je trouwens ook nooit bij stil; dat er bij het bouwen van hunebedden mensen gewond zijn geraakt, en misschien gestorven. Wat deden ze daar dan mee? Werden die dan meteen maar meebegraven? Of gingen die in een kuiltje in de buurt?
Er was eens een mevrouw, Titia Brongersma (die overal opduikt als "de dichteres Titia Brongersma") die hier onderzoek heeft gedaan. In 1685 heeft ze één dag lang opgravingen uitgevoerd en meldt later dat zij menselijke resten in potten heeft gevonden, die helaas uit elkaar vielen. De vondsten zijn verdwenen, dat is jammer.

In het Hunebedcentrum is wat vondsten betreft van alles te zien.

 Op het buitenterrein ontstaat een aardige openluchtopstelling. Begin dit jaar kon je er nog vrij rondlopen:

Er staan verscheidene reconstructies van onderkomens: een soort tempeltje, een tipi en huizen.

 

Er zijn akkertjes, maar toen ik er was groeide er nog niets. Ook is er inmiddels een boerderij uit de Bronstijd nagebouwd. Ik heb hem nog niet gezien. Het terrein is nu namelijk omheind, en je moet door een uitermate onvriendelijk hek. Daartoe dien je een muntje bij de balie in het gebouw te halen. Let op: er zijn baliemedewerksters die denken dat je het buitenterrein alleen in combinatie met het centrum kunt bezoeken, zij hebben ongelijk!

Nou ja, het is wel duidelijk dat we weer een fittie met het centrum hadden. Daar hebben we luid en duidelijk over geklaagd op de social media. En daar heeft de afdeling communicatie van het centrum adequaat en vriendelijk op gereageerd. Kort door de bocht: er gebeurt van alles: reorganisatie, bijbouwen, herinrichten. En daardoor ontstaan onduidelijkheden. Geduld dus, als je er heen gaat. En doe dat vooral, want er zijn echt leuke dingen te zien.

Binnenkort gaan we weer, want ik moet en zal die boerderij zien. De zoveelste herkansing, een mens maakt wat mee.


Borger ligt in de gemeente Borger-Odoorn

N 52 55.812
E 006 47.846 

Foto's zijn van Aag zelf


klik hier voor meer over Titia

Borger: het Hunebedcentrum (binnen)

Het Hunebedcentrum in Borger is leuk!

Ik ben er in korte tijd twee maal geweest: één keer om de expositie binnen te bekijken, en één keer om de buitenboel langs te lopen. Vandaag een verslagje over de binnenexpositie.
Er wordt aandacht besteed aan alle aspecten van het leven tijdens de Trechterbekercultuur, voor zover bekend, want veel blijft nog een mysterie. Reconstructies van huizen, levensgroot en op schaal:

 een hunebed
 

 en een vlakgraf,

 behoorlijk wat archeologische vondsten

maar ook een historisch overzicht van wat er met de stenen gebeurde, toen de hunebedden onttakeld werden.

Zoals tegenwoordig gebruikelijk in musea, was het wat lawaaierig, maar echt storend was het niet.

Bij de uitgang is een alleraardigste museumwinkel, met veel boeken en kaartjes, maar ook ongelofelijk fijne prullaria zoals mammoetknuffels en andere levensbehoeften.

We hebben thee en koffie gedronken in het restaurant, waar een levensgrote mammoet staat opgesteld. Ik heb hem even geaaid. Jammer hoor, dat ze uitgestorven zijn. Kortom, op zich was het een geslaagde middag.


Wat er aan vooraf ging:
In de hal staat de balie waar je toegangskaartjes kunt kopen. Dan loop je niet zomaar verder, nee, de ingang bestaat uit een gesloten deur, met daarvoor een rood lint, tussen twee paaltjes gespannen en, in ons geval, een strenge dame.
Nadat ik de (tamelijk prijzige) entreebewijzen had gekocht, besloot ik eerst mijn jas op te hangen en even naar het toilet te gaan. Mijn reisgenoten "mochten" van de mevrouw al wel naar binnen...
Toen ik terug kwam was de deur geopend. Ik stapte naar binnen en kwam in een tamelijk grote filmzaal. Op de bovenste rij zaten mijn jongens, met achter hen de strenge juffrouw. "Daar is ze" joelde ze opgewonden. Ik keek rond en zag aan de overzijde een deur, met daarop "Expositie" Daar moest ik dus heen...
"Ik zou niet zover naar beneden gaan, mevrouw"  zei Juf. "Jawel" zei ik vriendelijk doch ferm "want ik kom voor de expositie en die is daar". "Ja, maar de fílm!" riep ze uit. "Ik kom niet voor de film, ik kom voor de expostie" zei ik nogmaals. "Maar hij is zo leuk! Gaan jullie nu ook weg?" Dit tegen de jongens die overeind schoten en achter mij aan draafden. "Ja, dat moet" zei mijn oudste op stellige toon. "Moet dat?" vroeg ze verbaasd. Achter haar liep in gebukte houding een mevrouw richting uitgang. Kennelijk fluisterde ze wat, want Juf riep, de wanhoop nabij "En nou moet die andere mevrouw ook al naar de WC!". Inmiddels hadden we de deur bereikt, ik drukte de klink naar beneden, en opende hem. Daarachter begon het museum. De mevrouw bleef eenzaam en verbijsterd achter.

Later vroeg oudste zoon: "Wat was er eigenlijk mis met die film?"  Nou, niks waarschijnlijk. Het zijn meestal informatieve filmpjes met re-enactment, voor de bezoeker die bij nul begint. Ik hou er gewoon niet van.

Het was wel grapig hoor, maar ik vind het ook dieptreurig. Ik houd niet van dat gekat, van reaczeurders en reaguurders en het afbranden van alles en iedereen, maar jongens! dit kan echt niet.

Samenvattend:
 - om de ingang van een museum te verstoppen achter twee balies, een politieversperring én een Cerberus getuigt niet van klantvriendelijkheid. Want Hallo! ik ben de klant, ik betaal een fors bedrag, ben ik welkom of niet?

- Bezoekers hoeven niet opgevoed  noch aan het handje meegenomen te worden. We waren drie volwassen mensen, we kunnen zelf wel wat.

- Als bezoeker wil ik graag zelf uitmaken waar ik naar kijk of niet, in welke volgorde, en in welk tempo.

- Als er een film draait, wordt de deur eveneens gesloten. Je hebt dan maar te wachten. Betaal je 8 euro, kun je niet naar binnen. Staan we soms op de trein te wachten?

- Ik begrijp het belang van vrijwilligers. Zonder hen kunnen vele musea hun deuren wel sluiten. Maar het museum is er niet om vrijwilligers status te verlenen, of een leuke vrijetijdsbesteding. Vrijwilligers werken vóór het museum, het juiste woord is hier: dienstverlening.

Conclusie: het Hunebedcentrum is leuk. Het is tevens het meest klantonvriendelijke museum dat ik heb meegemaakt.
Ik was van te voren gewaarschuwd en dus voorbereid. Ik hoop voor u hetzelfde.

site hunebedcentrum
 nog een bezoeker 

Hunebedden: D26, Drouwen

Het was zondag heerlijk weer. Ik vind het tijd worden dat we het hunebedverslag afronden, dus gingen we naar Drouwen, naar hunebed no. 26.
Het was druk bij Drouwenerzand (moeten we nog steeds een kopje koffie drinken), en overal in de bossen werd lekker gewandeld, al dan niet met kinderen en honden. Dat valt me sowieso op: dat er steeds meer mensen wandelen, joggen en fietsen. 

We zijn wat omgereden, onze natgav-mevrouw bleek de weg niet goed te weten. Maar uiteindelijk waren we aan het eind van de verharde weg. Auto aan de kat, Jykke aan de riem en lopen maar. Het pad leidt langs bos en een graszodenproducent. (Ik moest steeds aan Asterix en de Britten denken).

Aan het eind van het pad ligt D26. Het eerste wat ik zie is de plaquette. Dat die er nog is! Voor een ieder met slechte plannen: blijf af! Dat is van ons allemaal.

Een middelgroot hunebed, met grillig gevormde dekstenen. Ik vraag me af of de bouwers zulke stenen het mooist vonden, of dat ze geen andere tot hun beschikking hadden?

Dit hunebed wordt voor het eerst vermeld in 1812, door dominee Westendorp. Het is verschillende malen wetenschappelijk onderzocht, het laatst in 1970. Daarbij zijn veel potten, pijlpunten, bijltjes en kralen gevonden.
Een en ander is te bezichtigen in het Hunebedcentrum in Borger, hemelsbreed maar een paar honderd meter verderop.  Daar zullen we één dezer dagen ook een bezoek aan brengen, een verslag volgt dan uiteraard.

Een deel van de stenen is van mooi donkerroze graniet.

de kleur knalt er van af!

Er zitten allerlei korstmossen op, er zitten zelfs mossen óp de korstmossen. Als we even op een bankje gaan zitten, gaat een ander groepje mensen foto's maken. De dames klimmen op de stenen: wat weer een mooie orginele plaatjes.

Ondertussen worden we belaagd door lieveheersbeestjes: volgens zoon waren het veelkleurige aziatische lieveheersbeestjes. Ze schijnen zich tegen de winter in groepjes te verzamelen. Helaas vreten ze onze inheemse lieveheersbeestjes op, dus echt blij is men er niet mee. Maar ze zijn best spectaculair, met al die verschillende kleurencombinaties.

Goed, de mensen waren weer weg, we konden nog wat foto's maken en D26 afvinken.

lange poort

uitvoerig plakwerk

Zo zie je hem helemaal. De steunstenen liggen zo diep in het zand dat de dekstenen (bijna) de grond raken.

Inmiddels zijn er maar liefst drie tentoonstellingen over de Trechterbekercultuur (die van de hunebedden dus):
in Assen, Groningen en  straks in Leeuwarden. Dit in samenwerking met Noord-Duitse musea en wetenschappers. Er is een prachtig boek bij verschenen, met vele foto's.

Daarin staat dat het aantal hunebedden wordt geschat op 30.000!

56

Die oranje vlek links, daar lopen we rond, dat is ons hoekje in die grote steentijdwereld. Daar leefde onze familie.


Drents Museum 
Groninger Museum
Fries Museum
lieveheersbeestjes


Drouwen ligt in de gemeente Borger-Odoorn
N 52 56.587
E 006 46.462

Foto's: van Aag zelf

Bronnen: Gids voor de hunebedden in Drenthe en Groningen door Wijnand van der Sanden
Land van Ontdekkingen, catalogus behorend bij de tentoonstellingen