Hunebedden: D23, D24 en D25

Bij Bronneger (zie ook D21 en D22, 28 juni), maar dan wat verder het bos in, liggen nog drie hunebedden.
Er is net gekapt, overal liggen houtsnippers, het lijkt wel een bouwplaats.

Deze grafkelders liggen niet in elkaars verlengde, maar vormen een driehoek.
D23 is net als D24 een zielig hoopje stenen. Als hunebedden echt door reuzen zouden zijn gebouwd (zoals vroeger wel werd beweerd), dan hebben ze hier maar wat aangemodderd.

Toch zie je er de lengte nog wel aan af:

Dit in tegenstelling tot D24. Ik heb namaak-hunebedden bij mensen in de tuin gezien, die meer voorstelden. Maar aan de andere kant, zo'n minibedje heeft ook wel wat.

Tot slot dan D25. Dit is een aardig exemplaar, met maar liefst 4 dekstenen. Mooi vind ik de verschillende vormen van die dekstenen, van smal en langgerekt tot bijna rond.

Als je nu een eindje verder over het pad loopt stuit je op een ander soort grafheuvels: ook wel tumuli (mv) genoemd.

 
De hunebedden stonden er al zo'n 1000 jaar, waren door vele generaties gebruikt, en er zouden, volgens sommige bronnen, honderden mensen in begraven zijn. Inmiddels ging men steeds vaker over tot crematie, waarna men de as in het hunebed bijzette.
Nieuwkomers vestigden zich op de Hondsrug. Zij brachten andere gebruiken mee: ook zij cremeerden hun doden, maar wierpen grafheuvels van zand op. Dat kon ook in periodes gebeuren, zoals hier: deze heuvel is in drie fasen opgebouwd.
Overigens, deze nieuwkomers waren veeboeren, in tegenstelling tot de oorspronkelijke bewoners, die landbouwers waren. Zo ben je dan getuige van historische ontwikkelingen die het landschap vorm gaven.

Nu groeien er aardappelen langs het pad. In de verte grazen schapen. Alles anders en toch hetzelfde.

Op weg naar huis zagen we nog dit:

Leuk!

Bronneger ligt in de gemeente Borger-Odoorn
D23:
N 52 56.685
E 006 48.146

D24:
N 52 56.674
E 006 48.136

D25:
N 52 56 664
E 006 48.171
 
Foto's: P.M. van der Ploeg

Hunebedden: D21 en D22

Vanaf Bronneger via de Steenakkersweg liggen aan een zandweggetje twee hunebedden onder een groepje bomen.
Direct bij de ingang van het terreintje staat een grenspaal.

D21 is de grootste van de twee, hij wordt gedeeltelijk gesteund door een merkwaardig gevormde beuk.

In de kelder zijn door Van Giffen veel scherven en zelfs hele potten gevonden. Dit kwam mede doordat de bodem uit verschillende lagen bestond. Als de keldervloer vol lag werd er gewoon een laagje grond overheen gegooid. Dan kon je weer even vooruit.


D22 is het kleinste hunebed in Nederland. Het is zo klein dat je je alleen al uit praktisch oogpunt kunt afvragen of er wel mensen in zijn begraven. Daarbij is men op een gegeven momen overgegaan tot cremeren. Werd de as dan los begraven? Bijgezet in een urn?

De eik ernaast heeft het wel heel zwaar. Vreemd, hoor, zoals dat er uit ziet.

Alleen al voor de bomen zou je hunebedden moeten opzoeken. En voor het uitzicht. Af en toe een spatje regen hindert niet: goed voor het gewas.

Bronneger ligt in de gemeente Borger-Odoorn
D21:
N 52 56.649
E 006 48.003 

D22:
N 52 56.660
E 006 48.022

Foto's: P.M. van der Ploeg