Krewerd

Een aantal weken geleden gingen wij op een prachtige vrijdagmiddag naar Krewerd. De kerk daar maakt deel uit van Het Grootste Museum van Nederland.

voor meer informatie daarover: klik hier

De kerk staat op een wierde in het piepkleine dorpje.

Ik citeer even een stukje van Wikipedia over Krewerd, onder het kopje Geschiedenis staat o.a.:  Echter, net als in veel andere agrarische gemeenschappen zorgde de landbouwmechanisatie er in de jaren 1960 voor dat de landbouw steeds minder werk bood, wat vele mensen weg deed trekken naar onder andere Delfzijl, waar ze werk vonden in de fabrieken.
Daar kom ik later op terug.

De deur stond al open, we waren welkom.

Net toen man naar binnen wilde gaan (we gaan om de beurt, vanwege Finn), kwam er een meneer aanrijden op een scootmobiel. Hij vroeg of we ook naar het concert gingen. Dat was ook wat, hij had zich vergist, het concert zou pas een week later plaatsvinden. De meneer en ik hebben een poosje zitten praten. Waar wij dan wel vandaan kwamen? wilde hij weten. Ach, hij kwam ook uit Drenthe. Van de boerderij in 1955 naar hier (wijde armzwaai richting Delfzijl) gekomen om in de fabriek te werken.

We zaten lekker in de zon, achter de huizen op het land werd hard gewerkt. Het kedoenk van de balenpers dreunde regelmatig. "Ja" zei de meneer "Ik heb een mooi pensioen, maar ik heb altijd verlangen gehouden naar de boerderij. Vooral in deze tijd van het jaar..." Hij hief even zijn hand op. "Kedoeng" knalde het. "Dat vind ik zo'n machtig mooi geluid, hé?".
De hele na-oorlogse sociaal-economische ontwikkeling zat in het leven van die meneer verwerkt. Lees dat citaat hierboven nog maar eens. Maar ook het feit dat hij een mooi pensioen heeft. En een scootmobiel om toch nog overal te komen (11.000 km had hij er al mee afgelegd!). Maar wel een eeuwig verlangen naar de boerderij.
Meneer ging weer verder. En het was mijn beurt om de kerk te bekijken: eind van de 13de eeuw gebouwd. Vermeld in de kroniek van Bloemhof. Oudste orgel van Groningen (1531).

Enigste gemetseld doksaal van Nederland (voor wie het niet weet, het doksaal is de muur tussen het schip en het koor. Niet elke kerk heeft een doksaal, maar deze dus wel).

achterkant

Grafstenen met een paard en een zeemeerman.

Prachtige schilderingen op de muren en het plafond.

 Iemand uit de veertiende eeuw die je  aankijkt.

Al die mensenlevens die samenkomen in een klein kerkje in een klein dorpje ergens boven in het land.

Bij de kosterij stond een honesty. Daar hebben we jam gekocht. Het was een middag met een gouden randje.


 Krewerd ligt in de gemeente Delfzijl.
Foto's: A.B. van der Ploeg en van Aag zelf.

Gemaal Fiemel: oud en nieuw

Eigenlijk wilden we naar de Punt van Reide. Dat wordt wel het enige schiereiland van Nederland genoemd, maar dat vind ik wat overdreven. Een landtong, dat is het. Een uiterst puntje land, waar je op mooie dagen naar zeehonden kunt kijken. Vandaag echter niet.

Mist. Het was er al toen we op pad gingen, maar gaandeweg werd het steeds erger. Erwtensoep, maar dan grijs.

 

En dan toch nog een beetje kleur op de kwelders.

We hadden de auto bij het gemaal gezet. En als je daar rondkijkt zie je weer hoe mensen hun stinkende best doen om het allemaal een beetje netjes te organiseren. 

Het gemaal dateert van 1997. Niets koekoek-éénzang, maar een nieuw ontwerp van architect Jan Timmer uit Scheemda, in opdracht van Waterschap Dollardzijlvest.

 

De architect heeft het over een spade die een graszode optilt. Het is een bescheiden gebouw, niet te vergelijken met de enorme sluizen bij Nieuw-Statenzijl een eindje verderop.

de boezemkant

Het gemaal bedient een niet al te groot gebied. Dat weet ik omdat er (natuurlijk) duidelijke informatiepanelen staan.

Hier hebben we het over; deze polders, dit gebied. Sinds 1770 al staat hier een gemaaltje, om het overtollige water af te voeren.

Dan is het goed om te weten dat bij het ontwerp wél rekening is gehouden met de gaswinning (bodemdaling) maar níet met een stijgende zeespiegel. De capaciteit zal in de toekomst onvoldoende kunnen zijn. Inmiddels is besloten dat bij de volgende Groot-Onderhoud-Beurt ook daar aan gewerkt zal worden.

Van het vorige gemaal is een gedeelte bewaard gebleven. Deze stamt uit 1952, en was geplaatst door Waterschap De Vereeniging. Inmiddels hebben we nu het Waterschap Hunze en Aa's.

Op de dijk staat ook een constructie. A-technicus die ik ben, vermoed ik dat dit de uitwateringsdeuren bedient. 

grote stukken Meccano

Verkleumd tot op het bod vonden we het zo wel genoeg. Volgende keer weer verder, want er is hier nog meer te zien.

Rest mij nog te zeggen dat ik vind dat de Waterschappen moeten blijven!

De Nederlandse Stichting voor Gemalen heeft een uitgebreide site. klik hier

Fiemel ligt in de gemeente Delfzijl ten oosten van Termunten

Foto's: van Aag zelf.

Delfzijl: Muzeeaquarium

Bij alle berichten over aardbevingen in Groningen en het faillissement van Aldel zou je haast gaan denken dat er niets leuks is in Delfzijl. Fout gedacht.
Aan de voet van de dijk ligt een hartstikke leuk museum met echt voor elk wat wils. Het is deels gehuisvest in een oude bunker.

Aan de buitenkant kun je het al zien: alles is welkom. Iedereen die iets interessants heeft brengt het naar het museum en daar krijgt het een plekje;

harpoen, walvisvaart

Eenmaal binnen begin je bij de afdeling archeologie. En wat staat daar? Juist, een hunebedje. Dit hunebed is afkomstig uit Heveskesklooster en werd gevonden tijdens archeologische opgravingen in 1982-1986. Het bijzondere ervan is dat de ingang aan de korte kant is, en niet aan een van de langere zijkanten.

een heel schoon hunebed

Dan moet er een keuze worden gemaakt. Ga je door de deur het aquarium in of ga je verder met archeologie?

De vissen maar eerst.

Ik ben niet zo van de vissen, maar zo'n uitstalling van wat er in de Noordzee zwemt vind ik altijd wel aardig: kathaaien, hondshaaien, tarbot, zeebaars, noem maar op.

 

En dan zo'n enorme kreeft, geweldig toch? Overal hoor je het kabbelen van water, het is geheimzinnig duister. We zitten nu in het bunkergedeelte.

Door een andere deur en we zijn weer op de archeologie-afdeling.

Ze hebben echt mooie dingen, de uitleg is duidelijk, helemaal goed.

De volgende afdeling is geologie. Vitrines met stenen en prachtige mineralen in de mooiste kleuren. Er zijn panelen met uitleg over vulkanen, over hoe de aarde zijn vorm kreeg, enz.

kleurtjes

Door een nagebouwde druipsteengrot, met het rustig klateren van water, de trap op en we komen op de schelpenafdeling. De grootste schelp die je kunt bedenken naast een microscopisch klein gevalletje. In allerlei vormen. En weer kleur, kleur, kleur. De aarde is zo rijk.

Nu naar het zeevaart gedeelte. Visserij, er staat een nagebouwde brug en overal staan modellen.

Ook is er aandacht voor het zeevaartonderwijs en voor kustverlichting. Een wereld op zich, met onbegrijpelijke apparaten en overal foto's.

De twee overgebleven afdelingen bewaar ik voor een volgende keer (op een gegeven moment heb je je verzadigingspunt bereikt). Ik loop langs de geschiedenis van Delfzijl, met nadruk op de Franse periode én een tijdelijke expositie over de band tussen de Oranjes en Delfzijl. Er staat aardewerk en er is een vitrine vol uniformen.

Beneden naast de hal staan tafeltjes, een koffiezetautomaat en een goed gevulde boekenkast. Ook is er een winkeltje, met zakken schelpen, mineralen, kaarten, boekjes en nog veel meer moois.
Dit is een fijn museum voor kinderen die zich nog in de magische periode bevinden en voor grote mensen. Mocht je in de buurt zijn, ga er dan beslist eens heen.

Aan de andere kant van de dijk bevindt zich een hotel/restaurant, met uitzicht over de Eems. Het is ons tot nu toe niet gelukt er een kopje koffie te drinken, maar we blijven het proberen. Verslag volgt.

site van het museum